Kategorie

Prezent


Przy każdym zamówieniu
otrzymujecie 
w prezencie 
imienne naklejki na książki 

 

Nasza oferta

Budownictwo ludowe w Polsce

Wydawnictwo: Muza
Autor: Tomasz Czerwiński
Dostępność:

Okładka: twarda, Format: 20x20 cm, Stron: 322, 2008 r., bardzo liczne fotografie i rysunki barwne i czarno-białe

Kolejna publikacja z serii "Ocalić od zapomnienia" prezentuje tradycyjne formy bownictwa lowego. W ciągu ostatnich dziesięcioleci z krajobrazu Polski zaczęły gwałtownie znikać drewniane bynki wiejskie kryte strzechą. Do chwili obecnej bownictwo lowe przetrwało jedynie w formie szczątkowej, a jego zasoby kurczą się z każdym rokiem. Zniknęły prawie zupełnie wiatraki, młyny, kuźnie i karczmy, które kiedyś stanowiły nieodłączny element zabowy wiejskiej. Książka ukazuje właśnie te odchodzące z krajobrazu polskiej wsi obiekty architektury lowej. Zawarty w niej bogaty materiał ilustracyjny prezentuje w większości zasoby bownictwa lowego, które możemy podziwiać w muzeach etnograficznych na wolnym powietrzu.

"Rozkwit bownictwa lowego w Polsce nastąpił w okresie XIX-wiecznych przemian społeczno-gospodarczych. Prowadzone wówczas regulacje gruntów zburzyły obraz wsi pańszczyźnianej. Obok dotychczasowych zwartych wsi pojawiły się osiedla z luźną zabową. Bowane w tym czasie zagrody wiejskie były już większe niż użytkowane przez chłopów pańszczyźnianych, bardziej funkcjonalne, dostosowane do nowych metod gospodarowania na roli i rosnących standardów życia. Wykształciły się także różnice w bownictwie poszczególnych regionów Polski. Podstawowym materiałem bowlanym na polskiej wsi było drewno. Mówiąc o tradycyjnym bownictwie lowym, mamy najczęściej na myśli bynki wznoszone z tego właśnie materiału, zapominając o glinianych, ceglanych i kamiennych. Znaczenie tych materiałów bowlanych wzrosło ogromnie w okresie pouwłaszczeniowej przebowy wsi, zwłaszcza w północnej i zachodniej Polsce.

Bownictwo lowe w Polsce charakteryzuje się wielkim bogactwem form architektonicznych, świadczących o kunszcie i pomysłowości cieśli wiejskich. Dotyczy to zarówno bynków wchodzących w skład zagród chłopskich (Chałupy, spichrze, stodoły, chlewy), jak i bynków użyteczności publicznej oraz związanych z rzemiosłem i przemysłem wiejskim (świątynie różnych wyznań, karczmy, remizy, młyny wodne, wiatraki, kuźnie). Dziś w zabowie wiejskiej całej Polski dominuje nowoczesne, murowane bownictwo, które na ogół nie ma nic wspólnego z dorobkiem architektonicznym poprzednich stuleci w dawnym regionie. Domy wznoszone na Kaszubach nie różnią się od bowanych na Lubelszczyźnie czy w okolicach Łowicza. Tradycyjne bownictwo lowe możemy obecnie oglądać przede wszystkim w muzeach etnograficznych na wolnym powietrzu (parkach etnograficznych), potocznie nazywanych skansenami. Do muzeów tych przenoszone są najbardziej charakterystyczne przykłady architektury lowej danego regionu. Nieliczne zabytki lowego bownictwa otoczone zostały stałym nadzorem konserwatorskim w miejscu, w którym zostały wybowane (in situ). Do tej kategorii należą przede wszystkim świątynie różnych wyznań i inne obiekty kultu, użytkowane do chwili obecnej. Sześć wyjątkowo cennych kościołów małopolskich znalazło się na liści Światowego Dziedzictwa UNESCO. Niniejsza publikacja nie jest monografią polskiego bownictwa lowego. Stawia sobie za cel popularyzację tej niezwykle ciekawej dziedziny kultury lowej, odchodzącej bezpowrotnie z krajobrazu polskiej wsi. Adresowana jest przede wszystkim do miłośników lowej architektury. Zawarty w niej materiał ilustracyjny prezentuje w większości bownictwo wiejskie, które możemy podziwiać już tylko w muzeach na wolnym powietrzu. W tym miejscu składam serdeczne podziękowanie Kolegom, pracującym w tych instytucjach, którzy zielili mi pomocy przy kompletowaniu serwisu fotograficznego. " Od Autora

Spis treści:
Od autora

Techniki i konstrukcje bowlane
Materiały bowlane i konstrukcje ścian
Dachy
Stolarka bowlana
Zdobnictwo architektoniczne

Wieś
Zagroda wiejska
Bynki mieszkalne
Urządzenia ogniowe
Wyposażenie mieszkań
Stodoły
Spichrze
Brogi Piwnice
Wozownie
Maneże
Bynki dla zwierząt
Mała architektura

Bownictwo sakralne
Kościoły katolickie
Cerkwie
Molenny
Kościoły protestanckie
Synagogi i meczety
Kapliczki i krzyże

Bownictwo przemysłowe
Młyny wodne
Wiatraki
Olejarnie
Kuźnie
Folusze
Tartaki

Bownictwo użyteczności publicznej
Karczmy
Remizy strażackie
Szkoły

Regiony
Pomorze
Mazury, Warmia i Powiśle
Suwalszczyzna
Mazowsze
Podlasie
Ziemia chełmińska i dobrzyńska
Kujawy
Wielkopolska
Śląsk
Małopolska
Bownictwo holenderskie
Ważniejsza literatura