Kategorie

Prezent


Przy każdym zamówieniu
otrzymujecie 
w prezencie 
imienne naklejki na książki 

 

Nasza oferta

Budownictwo ludowe w Polsce

Wydawnictwo: Muza
Autor: Tomasz Czerwiński
Dostępność:

Okładka: twarda, Format: 20x20 cm, Stron: 322, 2008 r., bardzo liczne fotografie i rysunki barwne i czarno-białe

Kolejna publikacja z serii "Ocalić od zapomnienia" prezentuje tradycyjne formy budownictwa ludowego. W ciągu ostatnich dziesięcioleci z krajobrazu Polski zaczęły gwałtownie znikać drewniane budynki wiejskie kryte strzechą. Do chwili obecnej budownictwo ludowe przetrwało jedynie w formie szczątkowej, a jego zasoby kurczą się z każdym rokiem. Zniknęły prawie zupełnie wiatraki, młyny, kuźnie i karczmy, które kiedyś stanowiły nieodłączny element zabudowy wiejskiej. Książka ukazuje właśnie te odchodzące z krajobrazu polskiej wsi obiekty architektury ludowej. Zawarty w niej bogaty materiał ilustracyjny prezentuje w większości zasoby budownictwa ludowego, które możemy podziwiać w muzeach etnograficznych na wolnym powietrzu.

"Rozkwit budownictwa ludowego w Polsce nastąpił w okresie XIX-wiecznych przemian społeczno-gospodarczych. Prowadzone wówczas regulacje gruntów zburzyły obraz wsi pańszczyźnianej. Obok dotychczasowych zwartych wsi pojawiły się osiedla z luźną zabudową. Budowane w tym czasie zagrody wiejskie były już większe niż użytkowane przez chłopów pańszczyźnianych, bardziej funkcjonalne, dostosowane do nowych metod gospodarowania na roli i rosnących standardów życia. Wykształciły się także różnice w budownictwie poszczególnych regionów Polski. Podstawowym materiałem budowlanym na polskiej wsi było drewno. Mówiąc o tradycyjnym budownictwie ludowym, mamy najczęściej na myśli budynki wznoszone z tego właśnie materiału, zapominając o glinianych, ceglanych i kamiennych. Znaczenie tych materiałów budowlanych wzrosło ogromnie w okresie pouwłaszczeniowej przebudowy wsi, zwłaszcza w północnej i zachodniej Polsce.

Budownictwo ludowe w Polsce charakteryzuje się wielkim bogactwem form architektonicznych, świadczących o kunszcie i pomysłowości cieśli wiejskich. Dotyczy to zarówno budynków wchodzących w skład zagród chłopskich (Chałupy, spichrze, stodoły, chlewy), jak i budynków użyteczności publicznej oraz związanych z rzemiosłem i przemysłem wiejskim (świątynie różnych wyznań, karczmy, remizy, młyny wodne, wiatraki, kuźnie). Dziś w zabudowie wiejskiej całej Polski dominuje nowoczesne, murowane budownictwo, które na ogół nie ma nic wspólnego z dorobkiem architektonicznym poprzednich stuleci w dawnym regionie. Domy wznoszone na Kaszubach nie różnią się od budowanych na Lubelszczyźnie czy w okolicach Łowicza. Tradycyjne budownictwo ludowe możemy obecnie oglądać przede wszystkim w muzeach etnograficznych na wolnym powietrzu (parkach etnograficznych), potocznie nazywanych skansenami. Do muzeów tych przenoszone są najbardziej charakterystyczne przykłady architektury ludowej danego regionu. Nieliczne zabytki ludowego budownictwa otoczone zostały stałym nadzorem konserwatorskim w miejscu, w którym zostały wybudowane (in situ). Do tej kategorii należą przede wszystkim świątynie różnych wyznań i inne obiekty kultu, użytkowane do chwili obecnej. Sześć wyjątkowo cennych kościołów małopolskich znalazło się na liści Światowego Dziedzictwa UNESCO. Niniejsza publikacja nie jest monografią polskiego budownictwa ludowego. Stawia sobie za cel popularyzację tej niezwykle ciekawej dziedziny kultury ludowej, odchodzącej bezpowrotnie z krajobrazu polskiej wsi. Adresowana jest przede wszystkim do miłośników ludowej architektury. Zawarty w niej materiał ilustracyjny prezentuje w większości budownictwo wiejskie, które możemy podziwiać już tylko w muzeach na wolnym powietrzu. W tym miejscu składam serdeczne podziękowanie Kolegom, pracującym w tych instytucjach, którzy udzielili mi pomocy przy kompletowaniu serwisu fotograficznego. " Od Autora

Spis treści:
Od autora

Techniki i konstrukcje budowlane
Materiały budowlane i konstrukcje ścian
Dachy
Stolarka budowlana
Zdobnictwo architektoniczne

Wieś
Zagroda wiejska
Budynki mieszkalne
Urządzenia ogniowe
Wyposażenie mieszkań
Stodoły
Spichrze
Brogi Piwnice
Wozownie
Maneże
Budynki dla zwierząt
Mała architektura

Budownictwo sakralne
Kościoły katolickie
Cerkwie
Molenny
Kościoły protestanckie
Synagogi i meczety
Kapliczki i krzyże

Budownictwo przemysłowe
Młyny wodne
Wiatraki
Olejarnie
Kuźnie
Folusze
Tartaki

Budownictwo użyteczności publicznej
Karczmy
Remizy strażackie
Szkoły

Regiony
Pomorze
Mazury, Warmia i Powiśle
Suwalszczyzna
Mazowsze
Podlasie
Ziemia chełmińska i dobrzyńska
Kujawy
Wielkopolska
Śląsk
Małopolska
Budownictwo holenderskie
Ważniejsza literatura